Spółka z o.o. posiada własny majątek i sama odpowiada za swoje zobowiązania. Ta zasada nie oznacza jednak, że członkowie zarządu w każdej sytuacji są całkowicie chronieni przed zaległościami przedsiębiorstwa wobec urzędu skarbowego lub ZUS.

Przepisy przewidują możliwość przeniesienia odpowiedzialności za określone należności publicznoprawne na członków zarządu.

Nie dzieje się to jednak automatycznie tylko dlatego, że spółka nie zapłaciła podatku lub składek.

Kiedy członek zarządu może odpowiadać za podatki spółki?

Ordynacja podatkowa przewiduje szczególną odpowiedzialność członków zarządu między innymi spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

Jednym z kluczowych warunków jest bezskuteczność w całości lub części egzekucji z majątku samej spółki.

Dopiero wtedy analizowane są dalsze przesłanki odpowiedzialności konkretnego członka zarządu.

Czy odpowiedzialność obejmuje cały okres działalności spółki?

Nie.

Znaczenie ma okres, w którym dana osoba rzeczywiście pełniła obowiązki członka zarządu.

Ordynacja podatkowa wiąże odpowiedzialność z zaległościami wynikającymi z zobowiązań, których termin płatności przypadał w czasie pełnienia tych obowiązków.

To powoduje, że bardzo istotna jest dokładna chronologia.

Czy były członek zarządu również może otrzymać decyzję?

Tak.

Samo odejście ze spółki nie wyklucza odpowiedzialności za okres, w którym dana osoba pełniła funkcję i wystąpiły przesłanki przewidziane w przepisach.

Dlatego rezygnacja nie powinna być traktowana jako automatyczne „odcięcie” od wszystkich problemów powstałych wcześniej.

Zagadnienie to rozwijamy w osobnym materiale o rezygnacji członka zarządu.

Jak członek zarządu może się bronić?

Przepisy przewidują okoliczności pozwalające uniknąć przeniesienia odpowiedzialności.

Znaczenie może mieć między innymi wykazanie, że we właściwym czasie złożono wniosek o upadłość, otwarto właściwe postępowanie restrukturyzacyjne lub zatwierdzono układ zgodnie z przesłankami ustawowymi.

Istotne może być również wykazanie braku winy w niezłożeniu wniosku albo wskazanie majątku spółki pozwalającego na znaczące zaspokojenie należności.

Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy.

A co z zaległościami wobec ZUS?

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych odsyła przy należnościach składkowych do szeregu przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności osób trzecich.

W praktyce oznacza to, że odpowiedzialność członków zarządu może dotyczyć również zaległości składkowych spółki.

Nie należy więc zakładać, że długi wobec ZUS są problemem wyłącznie samej spółki niezależnie od zachowania zarządu.

Czy ZUS lub urząd skarbowy od razu zajmuje prywatne konto członka zarządu?

Nie działa to automatycznie z chwilą powstania zaległości spółki.

Odpowiedzialność członka zarządu wymaga zastosowania właściwej procedury i spełnienia przesłanek ustawowych.

Dlatego zawsze należy sprawdzić podstawę prawną konkretnej decyzji, okres zaległości oraz czas pełnienia funkcji.

Dlaczego moment niewypłacalności jest tak ważny?

Jeżeli spółka zaczyna zalegać wobec ZUS i fiskusa, często oznacza to szerszy problem z płynnością.

Zarząd powinien wtedy sprawdzić, czy przedsiębiorstwo nie utraciło już zdolności regulowania wymagalnych zobowiązań.

Odkładanie tej analizy może prowadzić nie tylko do wzrostu odsetek i egzekucji, ale również do pogorszenia sytuacji osób zarządzających.

Temat niewypłacalności szerzej omawiamy w artykule Niewypłacalność przedsiębiorcy – kiedy firma jest niewypłacalna?.

Czy restrukturyzacja może mieć znaczenie?

Tak.

Jeżeli spółka nadal posiada perspektywy ekonomiczne, postępowanie restrukturyzacyjne może być rozwiązaniem, które należy przeanalizować zanim przedsiębiorstwo całkowicie utraci możliwość działania.

Istotne jest jednak odpowiednie wyczucie momentu.

Samo rozpoczęcie rozmów z doradcą po wielu miesiącach od powstania niewypłacalności nie zmienia automatycznie wcześniejszych zdarzeń.

ZUS i urząd skarbowy a zarząd spółki w Kielcach

Spółki z Kielc i województwa świętokrzyskiego posiadające rosnące zobowiązania publicznoprawne powinny przeanalizować nie tylko wysokość samych zaległości, ale także bieżącą zdolność do regulowania pozostałych zobowiązań.

Jeżeli problem ma charakter szerszy, warto odpowiednio wcześnie rozważyć restrukturyzację firmy lub przygotowanie do upadłości.

Podsumowanie

Członek zarządu może w określonych sytuacjach odpowiadać swoim majątkiem za zaległości podatkowe i składkowe spółki.

Nie jest to jednak odpowiedzialność automatyczna.

Znaczenie mają bezskuteczność egzekucji wobec spółki, okres pełnienia funkcji, termin powstania zaległości oraz to, czy zarząd odpowiednio wcześnie podjął wymagane działania.